---
title: Διαθέσιμοι διαχειριστές εκκίνησης
description: Περιγραφές και προτάσεις για τους διαθέσιμους διαχειριστές εκκίνησης
tableOfContents:
  minHeadingLevel: 1
  maxHeadingLevel: 3
---

Για να προσφέρει την καλύτερη δυνατή εμπειρία σε μια ευρεία γκάμα συσκευών, το CachyOS παρέχει τους εξής διαχειριστές εκκίνησης: **systemd-boot, rEFInd, GRUB και Limine**.

Αυτό το άρθρο του wiki περιγράφει το σύνολο των δυνατοτήτων κάθε διαχειριστή εκκίνησης και περιλαμβάνει τις προτάσεις μας για το πότε να τους επιλέξετε.
Για τη διαμόρφωση, ανατρέξτε στην ενότητα [Διαμόρφωση διαχειριστή εκκίνησης](/el/configuration/boot_manager_configuration).

:::caution
**Σημαντική σημείωση:** Ορισμένες μητρικές πλακέτες της MSI διαθέτουν υλικολογισμικό UEFI που δεν συμμορφώνεται πλήρως με τις προδιαγραφές UEFI. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε ζητήματα συμβατότητας με ορισμένους διαχειριστές εκκίνησης, όπως το GRUB και το rEFInd.

Εάν αντιμετωπίζετε τέτοιου είδους προβλήματα, θα ήταν ίσως καλύτερο να χρησιμοποιήσετε το `systemd-boot` ή το `Limine`.
:::

---

## Γρήγορη σύγκριση δυνατοτήτων

<style>{`
  .bm-table {
    width: 100%;
    border-collapse: collapse;
  }
  .bm-table th, .bm-table td {
    padding: 8px 10px;
    vertical-align: top;
  }
  /* vertical separators between boot-manager columns */
  .bm-table th:not(:first-child),
  .bm-table td:not(:first-child) {
    border-left: 2px solid var(--ifm-table-border-color, #e5e7eb);
  }
  /* bottom rule under header */
  .bm-table thead th {
    border-bottom: 2px solid var(--ifm-table-border-color, #e5e7eb);
  }
`}</style>

<table className="bm-table">
  <thead>
    <tr>
      <th>Δυνατότητα</th>
      <th><strong>systemd-boot</strong></th>
      <th><strong>rEFInd</strong></th>
      <th><strong>GRUB</strong></th>
      <th><strong>Limine</strong></th>
    </tr>
  </thead>
  <tbody>
    <tr>
      <td><strong>Υποστήριξη υλικολογισμικού</strong></td>
      <td>Μόνο UEFI (όχι BIOS/MBR)</td>
      <td>Μόνο UEFI</td>
      <td>UEFI και BIOS</td>
      <td>UEFI και BIOS</td>
    </tr>
    <tr>
      <td>Υποστήριξη συστήματος αρχείων <strong><code>/boot</code></strong></td>
      <td>Ανάλογα με την υποστήριξη του υλικολογισμικού (συνήθως FAT12/16/32)· περισσότερα με οδηγούς EFI</td>
      <td>Του υλικολογισμικού, ext2, ext3, ext4, btrfs, ISO-9660, HFS+ και NTFS· περισσότερα με οδηγούς EFI</td>
      <td>Ευρεία υποστήριξη συστημάτων αρχείων (ext*, Btrfs, XFS κ.λπ.)</td>
      <td>FAT12/16/32, ISO9660 για <code>/boot</code></td>
    </tr>
    <tr>
      <td><strong>Διπλή εκκίνηση με Windows</strong></td>
      <td>Αυτόματος εντοπισμός του Διαχειριστή εκκίνησης των Windows στο ίδιο ESP</td>
      <td>Αυτόματος εντοπισμός φορτωτών EFI και πυρήνων</td>
      <td>Υποστηρίζεται μέσω του <code>os-prober</code> ή χειροκίνητης ρύθμισης</td>
      <td>Υποστηρίζεται· οι καταχωρήσεις του Διαχειριστή εκκίνησης των Windows μπορούν να προστεθούν με το <code>limine-scan</code></td>
    </tr>
    <tr>
      <td><strong>Ενσωμάτωση στιγμιότυπων Btrfs</strong></td>
      <td>Εφικτή με προσαρμοσμένη ρύθμιση (δεν παρέχεται από το CachyOS)</td>
      <td>Εφικτή με προσαρμοσμένη ρύθμιση (δεν παρέχεται από το CachyOS)</td>
      <td><strong>Υποστηρίζεται στο CachyOS μέσω του</strong> <code>grub-btrfs-support</code></td>
      <td><strong>Υποστηρίζεται στο CachyOS μέσω του</strong> <code>limine-snapper-sync</code></td>
    </tr>
    <tr>
      <td><strong>Πλήρης κρυπτογράφηση δίσκου (FDE)</strong></td>
      <td>Εφικτή (κρυπτογραφημένο `/`· το <code>/boot</code> πρέπει να παραμείνει μη κρυπτογραφημένο)</td>
      <td>Εφικτή (κρυπτογραφημένο `/`· το <code>/boot</code> πρέπει να παραμείνει μη κρυπτογραφημένο)</td>
      <td>Υποστηρίζεται πλήρως, με κρυπτογράφηση του <code>/boot</code> μέσω του <code>cryptodisk</code> (μόνο για LUKS1/PBKDF2· περιορισμένη υποστήριξη για LUKS2, χρειάζονται παρακάμψεις)</td>
      <td>Εφικτή (κρυπτογραφημένο `/`· το <code>/boot</code> πρέπει να παραμείνει μη κρυπτογραφημένο)</td>
    </tr>
    <tr>
      <td><strong>Θέματα/γραφικό περιβάλλον (UI)</strong></td>
      <td>Μινιμαλιστικό, χωρίς υποστήριξη θεμάτων</td>
      <td>Γραφικό περιβάλλον με υποστήριξη θεμάτων</td>
      <td>Κλασικό γραφικό περιβάλλον με υποστήριξη θεμάτων</td>
      <td>Μενού με υποστήριξη θεμάτων (skins)</td>
    </tr>
    <tr>
      <td><strong>Ευκολία ρύθμισης στο CachyOS</strong></td>
      <td>Πολύ απλή (ρυθμίζεται εξαρχής αυτόματα από το CachyOS)</td>
      <td>Εύκολη ρύθμιση με αυτόματο εντοπισμό λειτουργικών συστημάτων και πυρήνων</td>
      <td>Απλοποιημένη ρύθμιση με δέσμες ενεργειών/hook του CachyOS (περιλαμβάνει στιγμιότυπα Btrfs στο μενού)</td>
      <td>Απλοποιημένη ρύθμιση με εργαλεία του CachyOS (βοηθοί καταχωρήσεων και ενσωμάτωση μενού στιγμιότυπων)</td>
    </tr>
    <tr>
      <td><strong>Ιδιαιτερότητες με το UEFI της MSI</strong></td>
      <td>Αξιόπιστη λειτουργία</td>
      <td>Πιθανά ζητήματα (απαιτούνται παρακάμψεις)</td>
      <td>Πιθανά ζητήματα</td>
      <td>Αξιόπιστη λειτουργία</td>
    </tr>
    <tr>
      <td><strong>Εκκίνηση με μετρήσεις των PCR TPM</strong></td>
      <td>Ναι, <a href="https://systemd.io/TPM2_PCR_MEASUREMENTS/" target="_blank">ενσωματωμένη</a></td>
      <td>Εφικτή, με χρήση του systemd-ukify</td>
      <td>Ναι, <a href="https://www.gnu.org/software/grub/manual/grub/html_node/Measured-Boot.html" target="_blank">ενσωματωμένη</a></td>
      <td><a href="https://github.com/fwupd/fwupd/discussions/9568" target="_blank">Εφικτή, με χρήση του systemd-ukify</a></td>
    </tr>
    <tr>
      <td><strong>Βέλτιστη περίπτωση χρήσης</strong></td>
      <td>Γρήγορες/απλές διαμορφώσεις UEFI· εφεδρική λύση για ιδιόρρυθμα συστήματα MSI</td>
      <td>Προσεγμένο γραφικό περιβάλλον για εκκίνηση πολλαπλών συστημάτων</td>
      <td>Ανάγκη για κρυπτογραφημένο <strong>/boot</strong>, συστήματα BIOS ή ευρύτερη υποστήριξη συστημάτων αρχείων</td>
      <td>Σύγχρονα συστήματα, ανάγκη για εκκίνηση στιγμιότυπων + BIOS και UEFI + διαδοχική φόρτωση</td>
    </tr>
  </tbody>
</table>

## Λεπτομέρειες διαχειριστών εκκίνησης

### systemd-boot

Μέλος της οικογένειας systemd, το systemd-boot δημιουργήθηκε για να είναι όσο το δυνατόν πιο απλό. Επομένως, υποστηρίζει μόνο συστήματα που βασίζονται στο UEFI. Αυτός ο απλός, αλλά αποδοτικός, σχεδιασμός διασφαλίζει ότι είναι αξιόπιστο και γρήγορο, στερώντας του όμως τις προηγμένες δυνατότητες που προσφέρουν άλλοι διαχειριστές εκκίνησης.

#### Πλεονεκτήματα
- Πολύ απλή διαμόρφωση.
- Οι καταχωρήσεις εκκίνησης χωρίζονται σε πολλαπλά αρχεία, καθιστώντας εύκολη τη διαχείρισή τους.
- Εξασφαλίζει τη συμβατότητα με ορισμένες μητρικές της MSI που αντιμετωπίζουν προβλήματα με το UEFI όταν χρησιμοποιείτε άλλους διαχειριστές εκκίνησης.
- Στο CachyOS, η διαμόρφωση γίνεται εξαρχής αυτόματα.
- Τα PCR TPM μετρούνται κατά την εκκίνηση.

#### Μειονεκτήματα
- Δεν υποστηρίζει BIOS/MBR.
- Πολύ λιτό: δεν υποστηρίζει θέματα ή προσαρμογές.
- Εάν χρησιμοποιείτε ένα σύστημα αρχείων εκκίνησης πέρα από τα προεπιλεγμένα του υλικολογισμικού (FAT12/16/32), τότε πρέπει να προσθέσετε χειροκίνητα ξεχωριστά διαμερίσματα ESP και [XBOOTLDR](https://wiki.archlinux.org/title/Systemd-boot#Installation_using_XBOOTLDR), καθώς και οδηγούς EFI.
- Δεν μπορεί να εντοπίσει είδωλα εκκίνησης σε διαμερίσματα πέρα από το δικό του ESP ή το διαμέρισμα XBOOTLDR.
- Η διαμόρφωση δεν δημιουργείται αυτόματα, εκτός κι αν έχει ρυθμιστεί ειδικά για αυτόν τον σκοπό.
- Δεν παρέχει εγγενή υποστήριξη για επαναφορά στιγμιοτύπων Btrfs, λόγω της απαίτησης για αποθήκευση των ειδώλων του πυρήνα στο διαμέρισμα `/boot` αντί για τη ρίζα (`/`).
- Η εκκίνηση από στιγμιότυπο είναι εφικτή μόνο με προσαρμοσμένες ρυθμίσεις (δεν παρέχονται από το CachyOS).

---

### rEFInd

Όντας μια παραλλαγή του rEFIt, το rEFInd δημιουργήθηκε αρχικά για να κάνει πιο εύκολη τη διαχείριση πολλαπλών λειτουργικών συστημάτων για χρήστες του macOS. Ωστόσο, το rEFInd εξελίχθηκε ώστε να μην εξαρτάται από το υλικό, γεγονός που το καθιστά μια εξαιρετική επιλογή για οποιαδήποτε συσκευή με πολλαπλά λειτουργικά συστήματα. Το κύριο προσόν του rEFInd είναι η ικανότητά του να σαρώνει όλες τις συσκευές αποθήκευσης κατά την εκκίνηση και να εμφανίζει τις αντίστοιχες καταχωρήσεις για κάθε λειτουργικό σύστημα ή πυρήνα που εντοπίζει.

#### Πλεονεκτήματα
- Εντοπίζει αυτόματα όλα τα λειτουργικά συστήματα και τους πυρήνες στις συσκευές αποθήκευσης.
- Απαιτείται ελάχιστη (ή και καθόλου) χειροκίνητη διαμόρφωση.
- Γραφικό περιβάλλον που θυμίζει το μενού επιλογής εκκίνησης του macOS.
- Εξαιρετική υποστήριξη για θέματα, με προαιρετική υποστήριξη για οθόνες αφής.
- Μπορεί να κάνει ανάγνωση ειδώλων από συστήματα αρχείων EFI (FAT12/16/32), καθώς και από EXT4 και BTRFS. Μπορείτε να ενεργοποιήσετε υποστήριξη για πρόσθετα συστήματα αρχείων εγκαθιστώντας οδηγούς EFI από το πακέτο `efifs`.

#### Μειονεκτήματα
- Δεν υποστηρίζει συστήματα BIOS.
- Δεν είναι συμβατό με ορισμένες μητρικές της MSI (λόγω παραβιάσεων των προδιαγραφών UEFI).
  - Υπάρχει τρόπος διόρθωσης, αλλά απαιτούνται επιπλέον βήματα.
- Δεν μετρούνται τα PCR TPM. <a href="https://github.com/fwupd/fwupd/wiki/TPM-PCR0-differs-from-reconstruction">Αποτυγχάνει στη δοκιμή ανακατασκευής PCR0 TPM</a>.
  - Διορθώνεται με εκκίνηση του UKI που χρησιμοποιεί το systemd-stub ως UEFI stub. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί με το εργαλείο systemd-ukify.
  - Μια άλλη εναλλακτική λύση είναι η διαδοχική φόρτωση ενός άλλου φορτωτή εκκίνησης που υποστηρίζει τη μέτρηση των PCR TPM (π.χ. systemd-boot, GRUB).

---

### GRUB

Το GRUB είναι ο παλαιότερος από τους διαθέσιμους διαχειριστές εκκίνησης. Διαθέτει ένα πολύ μεγάλο σύνολο δυνατοτήτων, λειτουργεί σε σχεδόν οποιαδήποτε συσκευή και παραμένει ο πιο ευρέως χρησιμοποιούμενος διαχειριστής εκκίνησης του Linux.

#### Πλεονεκτήματα
- Υποστηρίζει σχεδόν όλα τα συστήματα αρχείων του Linux.
- Χρησιμοποιείται ευρέως· άφθονη τεκμηρίωση και βοήθεια από την κοινότητα.
- Υποστηρίζει κρυπτογραφημένα διαμερίσματα `/boot`.
- Υποστηρίζει την εκκίνηση από στιγμιότυπα Btrfs (μέσω του `grub-btrfs-support` στο CachyOS).
- Υποστηρίζει συστήματα BIOS και UEFI.
- Διαθέτει υποστήριξη για θέματα, παρά το κάπως παρωχημένο του γραφικό περιβάλλον.
- Τα PCR TPM μετρούνται κατά την εκκίνηση.

#### Μειονεκτήματα
- Μεγάλο και πολύπλοκο, με πολλούς οδηγούς για συστήματα αρχείων.
- Σημαντικά πιο αργό από τα systemd-boot, rEFInd και Limine.
- Δεν είναι συμβατό με ορισμένες μητρικές της MSI (λόγω παραβιάσεων των προδιαγραφών UEFI).

---

### Limine

Το Limine είναι ένας σύγχρονος, προηγμένος και φορητός φορτωτής εκκίνησης πολλαπλών πρωτοκόλλων. «Λειτουργεί ως επίσημη υλοποίηση για το πρωτόκολλο εκκίνησης Limine και υποστηρίζει το Linux, καθώς και τη διαδοχική φόρτωση άλλων διαχειριστών εκκίνησης.

#### Πλεονεκτήματα
- Υποστηρίζει πολλαπλά πρωτόκολλα εκκίνησης, όπως το Multiboot2 και το πρωτόκολλο εκκίνησης του Linux.
- Μπορεί να κάνει εκκίνηση σε συστήματα UEFI και BIOS.
- Διαθέτει δυνατότητες εξατομίκευσης, παρόμοιες με αυτές του GRUB.
- Υποστηρίζει στιγμιότυπα Btrfs μέσω του εργαλείου `limine-snapper-sync`, το οποίο είναι ενεργοποιημένο εξαρχής στο CachyOS με το Btrfs.

#### Μειονεκτήματα
- Ο κατάλογος `/boot` πρέπει να χρησιμοποιεί FAT12/16/32 ή ISO9660. Άλλα συστήματα αρχείων απαιτούν πρόσθετη ρύθμιση.
- Δεν προσθέτει αυτόματα καταχώρηση στη μνήμη NVRAM του UEFI. Αυτό πρέπει να γίνει χειροκίνητα με το `efibootmgr` ή αυτόματα με το `limine-entry-tool` (προεγκατεστημένο στο CachyOS).
- Δεν λειτουργεί με το UFS (Universal Flash Storage), που χρησιμοποιείται για παράδειγμα σε ορισμένα Chromebook.
- Δεν μετρούνται τα PCR TPM. <a href="https://github.com/fwupd/fwupd/wiki/TPM-PCR0-differs-from-reconstruction">Αποτυγχάνει στη δοκιμή ανακατασκευής PCR0 TPM</a>.
  - Διορθώνεται με εκκίνηση του UKI που χρησιμοποιεί το systemd-stub ως UEFI stub. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί με το εργαλείο systemd-ukify (<a href="https://github.com/fwupd/fwupd/discussions/9568" target="_blank">δείτε εδώ</a>).
  - Μια άλλη εναλλακτική λύση είναι η διαδοχική φόρτωση ενός άλλου φορτωτή εκκίνησης που υποστηρίζει τη μέτρηση των PCR TPM (π.χ. systemd-boot, GRUB).

---

## Με λίγα λόγια

- Επιλέξτε το GRUB αν χρειάζεστε κρυπτογραφημένο κατάλογο `/boot`, συμβατότητα με BIOS ή στιγμιότυπα Btrfs με έναν σταθερό και ώριμο διαχειριστή εκκίνησης.

- Επιλέξτε το Limine αν θέλετε έναν σύγχρονο φορτωτή εκκίνησης με ενσωματωμένη υποστήριξη για στιγμιότυπα Btrfs, τόσο για BIOS όσο και για UEFI, αλλά και δυνατότητα για διπλή εκκίνηση με Windows (μέσω του **limine-scan**).

- Επιλέξτε το rEFInd αν επιθυμείτε ένα προσεγμένο γραφικό περιβάλλον και αυτόματο εντοπισμό πολλαπλών λειτουργικών συστημάτων σε συστήματα UEFI.

- Επιλέξτε το systemd-boot αν προτιμάτε την απλούστερη δυνατή εγκατάσταση και δεν χρειάζεστε στιγμιότυπα ή προηγμένες λειτουργίες. Είναι επίσης η πιο αξιόπιστη εφεδρική λύση για μητρικές κάρτες της MSI που παρουσιάζουν προβλήματα με το UEFI.