# 🌀 Palimpsest Licentie Uitgelegd

## Wat Is de Palimpsest Licentie?

De Palimpsest Licentie is een **symbolisch, gelaagd licentiekader** ontworpen voor creatieve werken die zich verzetten tegen vereenvoudiging, vervlakking of reductie. Het is bijzonder geschikt voor:

- **Meergelaagde verhalen** (literatuur, film, games)
- **Emotioneel complexe werken** (kunst over trauma, ontwrichting)
- **Synthetische omgevingen** (AI-gegenereerde inhoud, virtuele werelden)
- **Culturele remixes** (werken die voortbouwen op mythologie, folklore of collectief geheugen)

In tegenstelling tot traditionele licenties die zich uitsluitend richten op juridische bescherming, erkent Palimpsest dat sommige werken **emotioneel, cultureel en symbolisch gewicht** dragen dat niet weggenomen mag worden door hermenging of bewerking.

## 🌀 Kernprincipes

### 1. Symbolische Toeschrijving (🎭)
**Niet alleen "eer wie eer toekomt" - maar erkenning die betekenis behoudt.**

- **Directe toeschrijving**: Traditionele naam/titel-erkenning
- **Indirecte toeschrijving**: Thematische verwijzingen, hommages of echo's
- **Omgevingstoeschrijving**: Contextuele plaatsing die het origineel eert
- **Emotionele toeschrijving**: Erkenning van de emotionele afstamming van het werk

*Voorbeeld*: Een filmmaker die een roman bewerkt, kan de auteur vermelden maar ook de culturele mythen erkennen die het oorspronkelijke werk inspireerden.

### 2. Synthetische/AGI Bescherming (🧠)
**Bescherming van narratieve integriteit in synthetische realiteiten.**

- **AI Training**: Als uw werk wordt gebruikt om AI te trainen, vereist de licentie:
  - Openbaarmaking van trainingsgebruik
  - Bescherming van narratief "DNA" (thema's, emotionele bogen)
  - Voorkoming van "vervlakking" (complexe werken reduceren tot datapunten)

- **AI Generatie**: Voor werken gemaakt met AI:
  - Duidelijke labeling van synthetische elementen
  - Bescherming van menselijke creatieve input
  - Behoud van culturele context

### 3. Toegankelijkheidsethos (♿)
**Verder dan compliance - naar betekenisvolle inclusie.**

- **Multimodale toegang**: Tekstalternatieven voor visuele werken, audiobeschrijvingen
- **Emotionele toegankelijkheid**: Inhoudswaarschuwingen, triggerrichtlijnen
- **Cognitieve toegankelijkheid**: Duidelijke structuur, eenvoudige taalopties
- **Technische toegankelijkheid**: Machineleesbare metadata, semantische HTML

### 4. Jurisdictie (⚖️)
**Nederlands recht met Schotse handhaving**

- **Waarom Nederlands recht?**
  - Sterke IP-bescherming
  - Duidelijk digitaal rechtenkader
  - EU-compatibiliteit
  - Progressieve culturele eigendomswetten

- **Waarom Schotse handhaving?**
  - Common law traditie (vertrouwd voor Engelstaligen)
  - Sterke reputatie voor eerlijke geschillenbeslechting
  - Lagere kosten dan Engelse rechtbanken
  - Haags Verdrag compliance voor internationale handhaving

## 📜 Hoe Het Werkt

### Voor Makers:
1. **Kies uw beschermingsniveau**:
   - Basis (alleen symbolische toeschrijving)
   - Uitgebreid (met synthetische/AGI beschermingen)
   - Volledig (alle beschermingen inclusief toegankelijkheidsethos)

2. **Integreer de licentie** in uw werk:
   - Voeg de badge toe aan uw project
   - Voeg de licentietekst toe
   - Voeg machineleesbare metadata toe

3. **Documenteer uw intenties**:
   - Leg uw symbolische toeschrijvingsvereisten uit
   - Definieer uw emotionele grenzen
   - Specificeer toegankelijkheidsbehoeften

### Voor Hermengers/Bewerkers:
1. **Begrijp de lagen**:
   - Wat is juridisch beschermd?
   - Wat is symbolisch beschermd?
   - Wat is emotioneel beschermd?

2. **Behoud de integriteit**:
   - Handhaaf thematische verbindingen
   - Eer emotionele afstamming
   - Respecteer culturele context

3. **Geef juiste toeschrijving**:
   - Direct, indirect of omgevingsgericht waar gepast
   - In het medium dat zinvol is (tekst, audio, visueel)

## 🧩 Veelgestelde Vragen

### V: Hoe verschilt dit van Creative Commons?
A: Terwijl CC-licenties zich richten op juridische toestemmingen, voegt Palimpsest toe:
- Symbolische beschermingslagen
- Emotionele integriteitsvereisten
- Synthetische/AI-specifieke beschermingen
- Culturele contextbehoud

### V: Wat als ik AI wil gebruiken om een Palimpsest-gelicentieerd werk te hermengen?
A: U moet:
1. De rol van AI in de remix openbaar maken
2. De thematische kern van het origineel behouden
3. Emotionele getrouwheid handhaven
4. Juiste toeschrijving geven

### V: Hoe weet ik of mijn werk deze licentie nodig heeft?
A: Overweeg Palimpsest als uw werk:
- Cultureel gewicht draagt
- Emotionele diepte heeft
- Voortbouwt op collectief geheugen
- Eenvoudige categorisering weerstand
- Mogelijk gebruikt wordt in synthetische omgevingen

## 🌐 Praktische Implementatie

### Voor Ontwikkelaars:
```html
<!-- Voorbeeld HTML implementatie -->
<div class="palimpsest-licentie" aria-label="Palimpsest Licentie v0.2">
  <a href="LICENTIES/Palimpsest-v0.2.nl.txt" target="_blank">
    <img src="assets/badge.svg" alt="Palimpsest Licentie v0.2" width="120">
  </a>
  <div class="licentie-samenvatting">
    <p>Dit werk valt onder de Palimpsest Licentie v0.2 - een symbolische licentie voor werk dat vervlakking weerstand.</p>
  </div>
</div>
